Pauza do trzeciego listopada, czyli wojna, która umie czytać kalendarz

8 października Donald Trump napisał w swoim serwisie społecznościowym, że USA nie przeprowadzą kolejnych uderzeń na Iran przed wyborami połówkowymi do Kongresu 3 listopada. Według niego rozmowy z Teheranem przebiegają owocnie. Agencje prasowe potwierdziły, że takie słowa padły. Tyle że między „powiedziałem” a „dogadaliśmy się” jest sporo mostów, a żaden jeszcze nie stoi. Prezydent ogłosił pauzę. Porozumienie z tego nie wynika, eskalacji też nikt nie odwołał.

Amerykanie nie wydają się zachwyceni tą wojną. Według sondażu Reuters/Ipsos około 60% ankietowanych nie aprobuje działań Trumpa wobec Iranu. To wynik jednego badania, nie dusza narodu, ale takich liczb nikt nie chowa do szuflady. Dołóżmy wysokie ceny benzyny, które trafiają w wyborców bezpośrednio, i widać, czemu dyplomacja jest tu jednocześnie sprawą zagraniczną, gospodarczą i wyborczą. Czytanie motywów prezydenta wyłącznie z zegarka jest kuszące, ale zbieżność dat dowodzi tylko tego, że kalendarz istnieje. Faktem pozostaje, że administracja musi pokazać wyniki w polityce zagranicznej i nie podnieść kosztów życia. Taki spacer po linie bez asekuracji nikomu nie jest w smak.

Tymczasem w sądach wrze inna historia. Sąd federalny badał spór o próbę ograniczenia dostępu dziennikarzy kilku czołowych redakcji do Białego Domu. Media twierdzą, że to kara za krytyczne relacje. Departament Sprawiedliwości odpowiada, że chodzi o standardy zawodowe i bezpieczeństwo narodowe. Sąd wcześniej czasowo zablokował ograniczenia, wskazując na możliwe naruszenia praw proceduralnych, i teraz czeka się na nowe rozstrzygnięcie. To spór o to, gdzie kończy się władza prezydenta, a zaczyna wolność prasy. Takie pytania nie przestają być aktualne tylko dlatego, że nagłówki są już o czymś innym.

Jest jeszcze Sąd Najwyższy. 8 października jego przewodniczący czasowo wstrzymał wykonanie orzeczenia niższej instancji, które nakazywało Federalnej Komisji Łączności szybko rozpatrzyć skargę Demokratów. Chodzi o zasady ulgowych stawek na reklamę polityczną. Demokraci kwestionują zmianę, pozwalającą komitetom partyjnym korzystać z określonych zniżek, a Republikanie uważają nowy system za zgodny z prawem. Tymczasowe wstrzymanie to nie wyrok o konstytucyjności. Traktowałbym je jak średnik, nie jak kropkę.

Pieniądze oczywiście też mówią. Według danych Federalnej Komisji Wyborczej krajowe struktury republikańskie miały pod koniec sierpnia więcej gotówki niż demokratyczne. Ale konto w banku jeszcze nigdy samo nie zagłosowało. Liczą się jakość kandydatów, geografia okręgów, frekwencja i nastroje, które potrafią się chwiać szybciej niż notowania giełdowe.

Na deser nauka. Prezydent przedstawił inicjatywy wspierające badania i sztuczną inteligencję, z naciskiem na współpracę z sektorem prywatnym i szybsze kształcenie specjalistów. Krytycy przypominają o cięciach w finansowaniu części publicznych programów badawczych. Za tym kryje się stare pytanie: czy nauka ma stać na barkach korporacji technologicznych, czy państwo powinno nadal bezpośrednio żywić uczelnie i badania podstawowe.